thịnh suy

Học thuật

Thân thiện

Một quốc gia có lúc thịnh suy trong dòng chảy lịch sử.

Định nghĩa

Danh từ:
- Sự hưng thịnh và suy tàn: "thịnh suy" là một từ ghép chỉ sự lên xuống, phát triển rồi suy vong của một quốc gia, triều đại, gia tộc hoặc một sự nghiệp nào đó theo thời gian. Nó diễn tả quy luật biến đổi tự nhiên từ thịnh vượng đến suy đồi.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Lịch sử các triều đại phong kiến Việt Nam trải qua nhiều chu kỳ thịnh suy. (Lịch sử các triều đại phong kiến Việt Nam trải qua nhiều chu kỳ hưng thịnh và suy vong.)
- Vận mệnh của một doanh nghiệp cũng có lúc thịnh suy, không phải lúc nào cũng thuận lợi. (Vận mệnh của một doanh nghiệp cũng có lúc hưng vượng và suy giảm, không phải lúc nào cũng thuận lợi.)
- Ông ấy am hiểu quy luật thịnh suy của cuộc đời. (Ông ấy am hiểu quy luật hưng phế, được mất của cuộc đời.)

Các cách sử dụng nâng cao

"Quy luật thịnh suy": Một cụm từ cố định dùng để chỉ định luật tự nhiên về sự phát triển rồi suy tàn, thường được nhắc đến trong triết lý, sử học hay kinh doanh.
- Không ai có thể tránh khỏi quy luật thịnh suy. (Không ai có thể tránh khỏi quy luật hưng thịnh rồi suy vong.)
"Vận thịnh suy": Chỉ vận mệnh, số phận trải qua các giai đoạn thịnh vượng và suy vi.
- Gia tộc ấy đã trải qua nhiều phen vận thịnh suy. (Gia tộc ấy đã trải qua nhiều lần vận hưng phế.)

Biến thể và từ gần giống

Hưng vượng (tính từ/trạng thái): Đang trong thời kỳ phát đạt, thịnh vượng.
Suy đồi (tính từ/trạng thái): Đang trong thời kỳ sa sút, tàn lụi.
Hưng phế (danh từ): Từ đồng nghĩa gần, cũng chỉ sự hưng thịnh và sụp đổ.
Thăng trầm (danh từ): Chỉ những bước lên xuống, biến đổi trong cuộc sống, có nghĩa rộng hơn, không chỉ nhấn mạnh đến cực điểm thịnh và suy.

Từ đồng nghĩa

Hưng phế: Hưng thịnh và sụp đổ.
Được mất: Được và mất, thành công và thất bại (nghĩa rộng hơn).
Bỉ thái (từ Hán Việt): Cảnh nghèo hèn và sự thái bình, thịnh vượng; chỉ sự đổi thay, biến hóa của thời cuộc.

Thành ngữ liên quan

"Sông có khúc, người có lúc": Thành ngữ này thể hiện tinh thần tương tự "thịnh suy", ý nói cuộc đời có lúc này lúc khác, có giai đoạn thuận lợi và khó khăn.
"Có thịnh ắt có suy": Một cách nói nhấn mạnh tính quy luật tất yếu được diễn tả bởi từ "thịnh suy".

Một quốc gia có lúc thịnh suy trong dòng chảy lịch sử.